Lucubratiuncula Poetica De Moribus rite Instituendis.
Ubi etiam Decalogus, Precatio Dominica, & Symbolum Apostolorum.
In usum puerorum, ut tenellae ipsorummentes pietatis & virtutis sapore quamprimum imbuantur, [
Eccl. 12.1.
Memento Creatoris tui, in diebus juventutis tuae.
Horat. Lib. 1. Epist. 2.
Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu.
Ab Anonymo Argumentum.
Insere quamprimum
Pietatis semen in ima
Corda, ut eo citius, clara, superna, colas.
Instanter
(que) viam
virtutis carpe probatam
Cujus sunt
Comites, gratia, nomen, opes.
Jugiter illicitos insultus interiores
Cordicitus cunctos corripe, confiicito.
Edinburgi, Excudebant Haeredes Andreae Anderson, Regis, Civitatis & Academiae Typographi, Anno Dom. 1700.
Lucubratiuncula Poetica de Moribus. Apologia pro Versuum Stylo Plano.
NOn
Calamistratos studeo conflare
cothurnos,
Sesquipedalia nec verba tonare placet:
At
plano invenies
decoratos semper
amictu
Planiùs ut possint, pleniùs atque capi.
1 Foelix sapientia superna curare.
Mi puer hi versu
[...] sint altâ mente repôsti
Ut tua tincta fiet mens
pietate citò
Is
sapit &
foelix, qui sursum lumina vertit
Prosequitur visum, visaque corde cupit.
2. Baptismatis vota reminiscenda.
Esto memor te olim
Sacro Baptismate tinctum,
Ac exin vinctum, jussa Patrare
Dei.
Carnis & insultus
mundi Satanaeque dolosas
Perturbare Strophas: hoc opus, hic labor est
3 Christianum decet Christum imitari.
Discipulum
Christi decet illius icona ferre
Quí numeris cunctis, sanctus & aequus erat,
Mansuetus, verax, humilis, placabilis usque,
Innocuus, specie candidus absque doli.
4. Verbum Dei legendum, & agendum.
Biblia Sacra lege assiduè, dein
lecta reconde
Pectoris in fundo. & mente revolve piâ.
Legis ad exemplar vitae compone tenorem
Notitiam & praxin consociare stude.
5 Dei Cultus publicus frequentandus.
Publica Templa pete, & divina
oracla paratis
Auribus exaudi, dictaque rite nota:
Mundanos, animique vagos, procul excute motus,
Nam fructum perimunt, hoc age, Numen adest.
6. Sabbatum religiosè sanctificandum.
Sabbata Sancta Dei, penitus celebrare memento
Officiis Sacris, mente manuque piâ
Dicta Cave non digna Deo,
praxesque profanas
Deliciae tibi sint, Biblia, Lausque, preces.
7. Preces Deo quotidie fundendae.
Manè preces effunde
Deo quumque
Hesperus altè
Emicat, ac
omni, sic age, rite
die,
Utque tibi eveniunt gestae res, esto paratus
Taliter
ore preces,
Cordeque ferre novas.
8. Deus in omnibus Laudandus.
Pange Deo laudes pangant praecordia, pangant
Summâ quâ arte valent, Musa, labella, lyra:
Nam quodcunque potes, quod habes, nomen
(que) decusque
Paxque, salus, & opes, sunt
bona dona Dei.
9. Parentes Honorandi.
Moriger esto piis monitis, Jussisque
Parentum
Sint in honore tibi, sin inopes, fer opem,
Pagina sacra j
[...]bet,
Lux connatalis & u
[...]get,
Promittitque Deus multiplicare dies.
10. Nec vanè Jurandum, nec Pejerandum.
Nauci ergo vanum,
falso jurare scelestum
Non malè proscindes No
[...]ina Sacra
Dei,
Si praetextu ullo fors
perjuraveris, Ʋltor
Puntet ipse
Deus, te miserum misere.
11. Nec joco nec seriò mentiendum.
Pessimus est
[...]endax hominum, Satanaeque sodalis
Veridicique irae meta parata Dei.
Contra quod nôsti simulatè, nulla profunde
Verbula, neve
Joco, nec graviore
tono.
12. Luxuria vitanda.
Nectare &
Ambrosiâ, quamvis tua
mensa referta
Cultrum pone
gulae, ne nimium capias,
Ebrius atque
Gulo, brutis animantibus aptè
Aequiparandi sunt, nil nisi
farta student.
13 Obscaena loquela cavenda.
Obscoenas voces nunquam proferto, salubris
Sermo sit & purus, gratus, & usque gravis
Foetida dicta aures offendent nempe bonorum,
Et sunt multigeni jugis origo mali.
14. Veneris fugienda libido.
Sit procul à votis
veneris scabiosa voluptas,
Qui tentat, sibi fert, vulnera, damna, necem:
Spurcos & rapidos hos mox extingue Calores
Corpore ut in casto,
mens quoque casta siet.
15. Furta fugienda
Mandati esto memor, nunquam
furabere, furta
Furibus à socus saepe retecta patent
Tunc
infamis eris, tetro quoque
stigmate inustus,
Forsitan &
finis, [riteque]
funis erit.
16. Resipiscentia indies agenda.
Culpas multiplicas omni proh tempore grandes
Queîs coram Domino, foedus es atquereus,
Errorum moerore pio
resipisce, peracta
Crimina
fastidi, & cuncta
relinque modo.
17. Consortium pravorum respuendum, proborum eligendum.
Sperne
sodalitium pravum, vitiisque notatos
Respue, leprosâ nam
scabie ferient:
Elige pro
sociis claros virtute, probosque,
Exin clarus eris, carus & usque bonis.
18. Amicitia cautè ineunda.
In conscribendis, ne fis incautus,
amicis,
Rara avis in terris, certus
amicus amans,
Foedus
Amicitiae, cum consultò pepigisti
Ut quid
sacratum, rite, pièque cole,
19. Nemo convitiís afficiendus.
Opprobriis socii nunquam pete nomen honestum
Livida ne
scurrae sit tibi parta nota
Saepe sit eventu justo, qui carpere
sannis
Sunt alios soliti ac arte perire suâ.
20. Tempus labile & irrevocabile.
Hora brevis velut umbra vagans agitata per auras
Aufugit, utque levis
bullala tacta manu.
At quum
exacta semel, nunquam
revocabilis, ergo
Puncto
nunc quod habes, utere rite, probè.
21. Nulla dies sine linea.
Nulla dies pereat sine linea, inaniter horam
Non unam perdes, hoc age,
doctus eris.
Aut
nunc, aut
nunquam, floret dum firma
juventus
Cana dies properat debilitasque gravis.
22. Doctrina ad omnia utilis.
Doctior esse stude, bene
doctus ad omnia promptus,
Doctrinae me
[...]ces, gratia, nomen, opes;
Qui sine
doctrina est, hominis deforme cadaver
Prae se fert graphicè, quum moritur
nihil est.
23. Pietas ad omnia perutilis.
Sanctior esse frude,
sanctorum libera merces
P
[...]x, honor, alma dies, gloria. palma,
Deus.
Qui pietate caret,
Stygium trudetur in
Orcum
Semper ubi vivunt, morsque, trucesque cruces.
24. Fama vulgi volatilis, non respicienda.
I d velut
Aura levi
[...] laus vulgi, temporis
uno
Puncto, altè tollunt, dejiciunt
alio,
Rarè
judicio certo, rarò
ratione
Ducuntur, mens ast
hinc rotat
inde vagans.
25. Sint mores omnino probi.
Moribus esto pius, prudens, affabilis, aequus,
Urbanusque, humilis, suavis, & usque gravis;
Protinus & vigila, ne tu sis garrulus, audax,
Effrons, morosus, turbidus, aut tumidus.
26. Vitae infortunia sunt patienter ferendat
Qualiacunque
Deo visum tibi cudere
damna,
Sufferto placidè,
murmura rauca cave.
Nam sine divina cura nil accidit unquam,
Laeta dat, & repetit, mittit &
Arcta Deus,
27. Virtus vera Nobilitas.
Quid strepitas
proavos? generis quid
stemmata Jactas?
Non stirps sola beat, nomen inane nihil,
Nobilis esse cupis?
virtutis corde capesse
Gressus, sic
Heros inclytus esse potes.
28. Terrena vana, Lubrica.
Omne quod errantis sub
Lunae fornice constat,
Ut fert
Luna vices, sic fluit, & refluit,
Innumeris
terrena patent subitisque Perîclis
Prosterni,
tragicâ strageque saepe cadunt.
29. Coelestia super omnia petenda.
Posthabitis mundi tricis,
Coelestia Arhelans,
Perpetuo nixu, quae super astra pete,
Elige
Thesaurum Christi munimine tutum
Qui nullo perdi
Marte, nec
Arte potest.
30. Memento Mori.
Pallida
mors properat, facie
mucore linita,
Dextra
tela tenens, quêis citò
Corda ferit,
Non fasces, nec opes, non vis, nec sana Juventus,
Tutari à
mortis falce vorace valent.
DECALOGƲS.
1.
UNus ego Deus, ex aequo tua vota precesque
Misoli facies, spemque fidemque dabis.
2. Non tibi pro libitu confinges
Icona vanam
Sacrilegus sculptum qui colit Arte Deum.
3. Non
usurpabis Domini Sacra Nomina
frustr.
Zelotypus perdet vindice mente reum.
4.
Sabbata sancta Dei nenitus celebrare memento,
Impia cordicitus, dictaque, facta cave.
Ut valeas longâ pace dieque frui.
6.
Occides nullum, (
caedis vox aethera pulsat)
Ne vel
consilio,
[...]
[...]que
manu.
7. Nec
voto, nec
ocellis, nec
moechabere facto
Lascivus
moechus fert sibi damna citò.
8. In damnum alterius ne quid
furabere, semper
Rectè fac aliis, ut tibi vis fieri.
9. Non socium laedes verbis
mendacibus unquam
Nec de causa ulla,
testis iniquus eris.
10.
Concupies nunquam illicitè, quod
proximus aequo
Jure tenet neu quae maxima, ncc minima.
ORATIO DOMINICA.
O
Pater Immensi q
[...]i summus es
Incola Coeli;
Omnis ubique
colat populus tua Nomina diva:
Adveniat
regnumque tuum—Tua tota
voluntas
Sicut apud
superos, in
terris sic peragatur:
Atque
diurnum panem hodie conferre memento:
Noxia cuncta reis
ignoscito crimina nobis:
Prout
sociis nostris culpasque remi
[...]timus ultro:
Ne nos inducas unquam in
tentamina dura:
Sed nos incolumes
serva ne quae mala turbent:
Nam tua sunt semper, regnum, vis, laus, honor,
Amen.
Symbolum Apostolorum.
IN
Numen credo
Genitorem Cunctipotentem
Omnia de nihilo, qui Solâ voce
creavit,
Quae tenet haec
tellus, vel quae comprendit
Olympus:
Credo quoque in
Christum meritis qui salvat iniquos:
Quem
Solùm
[...]olus genuit Pater ille perennis:
Qui
conce
[...]tus erat mirè,
Spiramine Sancto
A
Spirante Deo; natus de ventre sacrato
Virginis est
Mariae: passus sub Judice
nequam
Pilato: fixusque
cruci manibus sceleratis
Inter damnatos (ac si malus ipse)
latrones:
His crucibus misere laceratus, deserit artus
Spiritus, exangue ingenti tunc
corpus & altâ
In
tumulo curâ positum; descendit ad usque
Inferiora loca: atque die post funera trino
In domitus domitae rupto religamine
mortis
Ad
vitam rediit: demumque choris Comitatus
Angelicis, Coelos petiit:
sedemque parentis
Ad
dextram caepit,
medians pro sontibus usque:
Exin venturus zelosè
Judicis aequi
Officio fungi,
vivos ergaque
sepultos:
In
numen credo
processum à
patre simulque
A
Gnato, mirando modo, quem nostra cerebra
Prêndere non possunt, spissà caligine tecta:
Credo
Catholico coetu sacroque potiri
Christum, qui firmo sunt illi
foedere juncti,
Atque
fide fidâ, capiti prout membra ligantur;
Hos credo sanctos
communes reddere nixus
Alternosque piis votis, & munere cuncto,
Ut bene sit cunctis: credo Dominumque paratum
Ingratis nobis, culpas
ignoscere gratis:
Credo quodque
caro certò post fata
resurget:
Denique credo fide firmâ, post
tempora praesto
Esse aliam
vitam, cui nullus
terminus: Amen.
Gratiarum Actio.
O Deus mi quot mihi non merenti
Large & en gratis bona
dona largus
Commodasti tu quibus usque vinctus
Sum tuus esse:
Ac tibi semper
famulari, & o si
Afforent
linguae mihi
mille, longè
Et tuas latè ut
celebrare possim
Riteque
laudes:
Gratias summas dare corde vellem
Et tuam famam resonare
voce
Dum calor cordis viget, aura vitae
Pulsat & Artus.
Nuncque quas
vovi celebrare laudes
Debitas, o mi
Pater alme reddo,
Lingua dat,
mens dat,
lyra datque
Psalmos
Milleque
grates.
Fragmina quaedam ad Lacunam implendam.
Quatuor Virtutes Cardinales.
Fortitudo
Fortis, qui superat
se, aegrosq
[...]e
libidinis aestros
Fortè domat, placidè
sorte fruique potest.
Temperantia.
Sobrius, Affectus rapidos qui
temperat ultro,
Ne nimis excedat, veste, liquore, gulâ.
Prudentia.
Prudens, surgentes qui
prospicit eminus undas,
Tutam Arcamque sibi
providus antè parat.
Mente, manu, labiis: sophiam, in certa arte Deumque
Disce, labora, ora: gnaviter, usque, piis.
Christus Salvator, Genitorem, Animas, Satanamque;
Placat, emit, spoliat: sanguine, morte, manu:
Mundum, carnem, lascivam, Cacodaemonis hamos:
Despice, mortifica, providus usque cave:
Fida fides, Amor ardens, mens pia, certus Amicus,
Exulat, extinctus, rara avis,
Ʋtopiae est.
Corollarium de Christi miris, & validis virtutibus.
CUm
Christus digito pulsat praecordia divo,
In segmenta citò ferrea
claustra terit.
Quamvis foeda,
caro, Satanas, mundusque repugnent,
Attamen ad
sese, corda proterva trahit.
Et quum
flammiferam fors desuper exerit Artem
Suscitat in
flammam cor
glaciale sacram.
Arida corda rigans, perfuso
rore superno
Fructus quam sapidos perpetuosque ferunt.
Cimmerias longè tenebras dispellit, & imam
Irradiat mentem,
luce supernèsatâ,
Praefractis animis quoque for
[...]es imprimit
ictus,
Quêis in
mollitiem, saxea corda domat.
Mens agitata malis
furiis compescitur, aegros
Et mulcet
stimulos, gaudia larga
creans.
Denique divinam transformat ad
Icona mentis
Affectus; tandem hunc fert super
astra virum.
FINIS.