THESES LOGICAE. THESES I.

IN Definitione generis explicatur, non natura realis, nec intentio secunda, nec quicquam ex utroque conflatum, sed illa, hac vestita.

II. Essentialis, per genus superiùs tradi­ta definitio, generi nequaquam repugnat: nec inde in infinitum progressus colligi potest.

III. De individuis genus, ut & species, rectè vereue enun­ciari potest: illud ut totum potentiale, haec ut actuale.

IV. Genus, specierum subjectarum totum potentiale & univer­sale rectè nominatur, cum eas in se non actu, sed potentia contineat.

V. Quaelibet species, genus suum totum actu continet.

VI. Nulla generi individua, immediatè substernuntur, de qui­bus, nullo medio praedicari possit.

VII. Specierum, aliae praedicabiles sunt tantùm, subjicibiles tantùm aliae: utramue aliae rationem subeunt.

VIII. Speciei ad genus relatae universalitas, semper nobis chymaerica visa est (utut species subjicibilis, ab omni conditione singulari abstrahatur) cum omne universale, multa inferiora respi­ciat.

IX. Tota generis perfectio propria & essentialis, in una specie, speciei, in uno individuo conservari potest.

[Page] X. Perfectio, quam generi addunt species, pluriume specierum consortium, una non sufficiente, postulat

XI. Species, in uno individuo, omni perfectione specifica ornata reperitur [...] at varia variorum individuorum perfectio, non nisi in diver­sis singularibus invenitur.

XII. A genere ad speciem, affirmatè non arguimus: determina­tum ex specie individuum inferre nihil vetat.

XIII. Quaecunque de superioribus dicantur, de inferioribus prae­dicentur necesse est.

XIV. Vniversalium pluralitatem, nullo rationis momento ful­tam propugnent alii, eorundem nos dualitatem, firmissimae innixam basi tuebimur.

XV. Omne genus, propriae differentiae, nobilitate impar est, cum quilibet actus, quam perficit & determinat potentiam, dignita­te excedat.

XVI. Gradus generis & differentiae, sola ratione distincti, com­positum reale, per compositionem realem, constituere nequeunt.

XVII. Differentiae de sua specie praedicatio, universalis non est, cum omne universale, ad plura ordinem dicat: speciem utpote com­munem multis, ad terminandam differentiae universalitatem ad ip­sam sufficere, ineptum est delirantium effugium.

XVIII. Accidentia cuncta propria, sunt necessaria: non om­nes tamen formae accidentales, necessitatis vinculo cum subjecto cobaerentes, sunt propriae, ut Grammatica, Musica.

XIX. Accidentium propriorum alia, à subjecto separari impossi­bile est, aliorum separatio realis, repugnantiam non involvit.

XX. Ignis ad calorem suscipiendum aptitudo, solis ad lucem propensio, sunt utrique non communia, sed propria accidentia, illa igni, haec soli.

XXI. Ab accidente, proprium rectè distinguit Porphyrius; quod hoc de specie primo, eaue mediante de individuis dicatur, il­lud vero immediate de individuis, eorum (que) benificio de specie praedi­cetur.

XXII. Nulla est proprii ad speciem relati universalitas.

XXIII. Porphyriana accidentis communis definitio, nondum [Page] satis intellecta, Philosophos jamdiu exercuit, aliis abstractionem mentalem simplicem, aliis compositam intelligentibus: nec mirum, castissimam & intemeratam hanc virginem veritatem, illis procis, pulcherrimam ipsius faciem, crassissimo errorum coeno deturpanti­bus, morosam sese & velatam exhibere, quae tamen nobis, pacis & veritatis amantissimis, se amplectendam velo (que) amoto conspiciendam praebuit, de cujus gremio, hunc definitionis sensum hausimus: acci­dens commune suo inhaesionis subjecto adesse, & abesse realiter, & naturaliter potest, citra omnem non Metaphysicum modo & essen­tialem, sed & Physicum, & existentiae interitum.

XXIV. DEVM Ter Opt. Max. à substantiae praedica­mento excludit infinita ejusdem perfectio, cui omnis generis & dif­ferentiae conceptus repugnat.

XXV. Eadem ejusdem, nullis limitibus circumscripta perfectio, ad substantiae Categoriam DEVM reducentium errorem, claris­sime redarguit.

XXVI. Intelligentiae, utut actus puri, omnisue corruptionis expertes, in eodem cum corruptibilibus praedicamento collocandae sunt: Cum, aequa, supremum genus de illis & hisce, ratione praedi­cetar.

xxvij. Idem de corporibus coelestibus, ex genere quippe & dif­ferentia conflatis, judicium esto.

xxviij. Substantiae in primam & secundam partitio, generis in spe­cies nō est, altero divisionis membro omne genus exhauriente, nec ana­logi in sua analogata, ut recentioribus haud paucis placet, cū de suis divisum membris, una eademque ratione praedicetur, sed est subjecti in accidentia realia divisio.

Xxix. Omnis substantia, infinita, finita, completa, incompleta, subjecti fulcientis opem respuit.

xxx. Substantia substantiae contraria non est, quamvis se ab eodem vicissim expellant.

xxxj. Veterum Philosophorum, opinionem quampiam stabilien­tium authoritas (cui plurimum nos tribuendum censemus) quomi­nùs contraria sententia vera, fidem inveniat▪ obesse nequit: omnem idcirco qualitatis intensionem, & remissionem, ut inane subtiliter [Page] nimis Philosophantium commentum, nulli rationis fulcro innixam, ex saniore Philosophia explodi cupimus, donec copico saltem id ar­gumento quodam (quod ad Graecas Kalendas fiet) confirmetur.

xxxij. Gradualem substantiae intensionem & remissonem, qua­lem qualitatibus, Philosophorum vulgus tribuit, Doctorum quorun­dam aures ferre nequeunt, quam tamen nos doctrinam (rationem autoritate potiorem ducentes) Philosophiae utpote puriori, in recta ratione fundatae congruam (apage inane substantiae completae, in­completae, Categoricae, & non Categoricae effugium) propugnaturi amplectimur, sententiam, ratione superati mutaturi.

xxxiij. Suar. Ruv. aliiue, rerum absolutarum complementum (haud alias indocti) essentiale, relationes censent v. g. acciden­tis, potentiae, habitus, materiae, ad subjectum, objectum, formam, quorum fundamentum cum apud nos parum, autoritas minùs valeat, omnem relationem (apage transcendentalis & Categoricae distin­ctionem) absolutis accidentalem asserimus.

xxxiv. Abstracta substantiarum superiora, de inferioribus re­ctè enunciari nequeunt: abstracti de abstracto in accidentibus prae­dicatio, Dialecticae amussi non repugnat.

xxxv. Vnus potentiarum cognoscitivarum intellectus, entia rationis formare potest; suam idcirco hircocervus, chymaera, aliaque phantasiae in somnis, morbisve apparentia monstra, realita­tem obtinent.

xxxvj. Cuncta intellectui divino clarissime patent, nec ullae, il­li tenebrae offundi possunt; rationis tamen entia, citra omnem imperfe­ctionem formare non posse DEVM, hinc minimè colligi potest, cum suam Ens rationis existentiam objectivam, à divino intellecta cog­nitum sortiatur.

xxxvij. Sexta substantiae proprietas, nimirum quod eadem numero manens, sit contrariorum susceptiva, omni, soli semper sub­stantiae finitae, completae, incompletae, primae, secundae convenit.

xxxviij. Propriam quantitatis essentiam Suarez, in ejusdem extensione impenetrabili collocat, praeter quam, extensionem aliam en­titativam comminiscitur substantiae, omni quantitate destitutae v. g. materiae, quae tota toti loco, partique pars respondeat: quam nos [Page] extensionem entitativam, subtile inanis ejusdem cerebri commentum judicamus, cum, sola extensionem omnem quantitas tribuat.

xxxix. Relationem à fundamento, ex natura rei distinguen­tium opinio, fundamento caret: non enim similitudo Aristotelis, aliud est ab ipsa ejusdem albedine, sed eadem, Platonis albedinem ut terminum respiciens.

XL. Celebris, Thomae cum Scoto controversia est, eadem ne nu­mero relatio, ad diversos numero terminos terminetur. Divi (ho­minis hic infirmi) I homae affirmantis castra, succumbentis quippe, (Athletae alias insignis) deferentes, Scoti victoris vexillum se­quimur.

XLI. Est actio res, effectui superaddita, non autem ipse effectus ut ab agente, hoc est, quatenus virtute agentis existit, in quo, praeter relationem, nulla alia res modusve involvatur.

XLII. Propositionum de futuris contingentibus veritas est de­terminata.

XLIII. Futura hypothetica, seu conditionata libera, pari passu cum absolutis futuris, quoad veritatis & falsitatis determinatio­nem incedunt.

XLIV. Scientia media, seu futurorum hypotheticorum praecogni­tio, actuum libertatem non minuit, nec quicquam incommedi invebit; qua tamē sublata, aut falli omniscientē, aut varios verè liberos actus necessario (non ex Divinae voluntatis hypothesi tantum, sed & cau­sae proximae executivae ratione) productum iri, concedendum fue­rit.

XLV. Haec futura praecognoscit DEVS, certo, infallibili­ter, evidenter, non decreti alicujus aut praedeterminationis Physicae virtute, nec in ipsorum causa proxima, & immediata; sed ipsos effe­ctus (suo quemque tempore) futuros intuendo.

XLVj. Enunciationes de futuris contingentibus conditionatis, illativae non sunt, cum, sua effectum causa, liberë producat.

XLVij. Quaelibet intellectus cognitio, potentiae ad opus efficien­dum directiva, actus est Practicus, [...]itus opus liberum, an necessa­rium, errori obnexium, an extra omnem defectus aleam positum, pos­sibile tantum, an futurum nihil interest.

[Page] XLViij. Haud minùs claudo, quam illaeso, ad numeros saltandi in­est cognitio Practica.

XLIX. Actus, natura sua Practicus, nequit esse speculativus, nec hic Practicus, ob perpetuam objectorum repugnantiam.

L. Conclusionem continet in se Syllogismus, non ut effectum, sed partem intimè eidem inclusam.

LI. Verum vero non repugnat, ideoque in Philosophia conclusio vera, rationique consentanea, in Theologia, falsa & fidei contraria esse nequit.

LII. Nectericorum quorundam ex altera propositione contingen­te demonstrationem, ut Aristoteli ac puriori Dialecticae contrariam, graviore orthodoxorum censura dignam censemus.

LIII. Ex nulla demonstratione, effectus causa innotescere po­test, quin simul effectus ipse, ejusdemue existentia, ex eadem cog­noscatur.

LIV. Ex principio cognita conclusio, suum demonstrat princi­pium: ex effectu innotescens causa, suum notificat effectum, ci­tra ullum in vera Philosophia errorem, quae idcireo mutua demon­strandi ratio, ut à veritate aliena, repudianda non est.

THESES PHYSICAE. THESIS I.

SVbstantia finita, in passum à se reali­ter distinctum, immediatè, nallius agentis actione media, effectivè influere potest.

2 Nullus motus naturalis velocior est in fine quam in principio.

3 Coelum empyreum est primum mobile.

4 Tempus & mundus eodē instante coepere.

5 Duratio mundo coaeva fuit, sine qua omnis entis productio im­possibilis est.

[Page] 6 Tempus discretum, nulla mundi pars vel uno durationis instan­te antecessit.

7 Successivum & continuum tempus, motus nimirum duratio, eodem quo mundus instante incepit: motumne fuerit an quieverit a mundi primordio Coelum, aliudve corpus, parum refert.

8 Senis, alii febricitantes, somniantes alii, duodenis horis, te­nebras lucem antecessisse ferunt, cum, nulla tenebrae hora, illa prio­res fuerint, perfecta quippe solis luce, tenebris coaeva, in primo con­diti mundi instante producta.

9 Clarissima luce, primo die, non in sole, nube sed alio corpore caduco, uniformiter difformiter producta, priores tenebrae, non subito sed sensim, interposita morula evanuere.

10 Aquas elementares, orbi lunari Coeloue Aethereo eminere, inficias complures eunt, non tam rationis momento ducti, quam ca­taractarum solutionem (ut nobis videtur) veriti: quo inani ne­glecto metu, suum illis illic domicilium, ab omnipotente rerum pa­rente fixum credimus. Contrario, vero patrum torrenti, coelesti­bus aquae nostrae ripis exitium minanti, firmissima claustra, contra­riam aliorum patrum sententiam, insuperabilemque sacrae autorita­tis obicem opponimus.

11 Sol, Luna, caeterique planetae, quarto producta die dicuntur, non substantiali, materiae, & formae, ex nihilo creatione, nec formae de materiae potentia eductione, nec harum Coeli partium rarefactio­ne, aliarum condensatione, nec ob qualitatis cujusdam intrinsecae & perficientis accessum, sed ob solum formae accidentalis extrinsecae appulsum.

12 Sol, quarto primum die in orbem cieri coepit: an quod tar­dior istius orbis intelligentia motrix, an futuram laboriosi operis las­situdinem verita, an quod prior motus superfluus fuisset (quae no­bis ratio unicè arridet) doctioribus indagandum relinquimus.

13 Diei noctis (que) discrimen, a Sole, quarto demum die factum recte dicitur.

14 Non omnes rerum species, ab optimo rerum parente DEO, sex dierum spacio creatae fuere, aliis ex putri materia, aliis per adulterinam quasi maris & foeminae generationem postea productis.

[Page] 15 Omnes ex aqua avet, non aëre vel terra ortae sunt.

16 Coeli, ab omni corruptione naturaliter remoti, in ultimo con­flagrationis die, non accidentalis tantùm innovatio exspectanda, sed substantialis, nova in materiam forma substantiali, per generatio­nem introducta.

17 Non Philosophicis hic carceribus egressi, Theologiae nietam attingimus, nec sutores ultra crepidam, ni prudentissimorum Philo­sophorum exemplo fortè decepti.

18 Multorum, inanimato, animatum producendi virtutem principalem denegantium sententia, sale ne foeteat condienda est, pulcherrimis in nostro Philosophico horto floribus, plantisque, à So­le ut causa principali, hoc anno genitus.

19 Multa multi de accretione subtiliter (ut ipsis videtur) disceptantes, ex introsumpto alimento, inque viventis, nondum ju­stam quantitatem adepti substantiam, caloris naturalis virtute con­verso, augeri vivens autumant: accretione tamen (nisi recta nos ra­tio deserit) prorsus impossibili. Spinosas idcirco de hac chynaera quaestiunculas, quibus hominum ingenia lacerentur, desinant dein­ceps nectere Philosophi.

20 Plurimos hodie Philosophos, spinosae de mixtione quaestio­nes, haud parum torquent, quarum nos spinas, hac distinctionis fal­ce praecidimus: mixtio substantialis duplex est, realis, & chymae­rica, in sola, illa, Ʋtopia, haec passim reperitur.

21 Nullum accidens, substantiae productionem, virtute propria nec substantia principalis agentis attingere potest.

22 Peripateticam de multis rebus naturalibus sententiam, ip­sissimam licet veritatem, temerario coeci judicio, fabulam ducunt, ipsique Philosopho, igni summum, aeri mediocrem calorem, extre­mum aquae frigus, terrae temperatum assignanti, malignum infige­re dentem gaudent.

23 Mirari utique libet quorundam doctiorum ingenium, qui mutuam elementorum transmutationem, in dubium vocare (Philo­sophica quaeque in epochen desinere rati) soleant, firmissimae licet ra­tioni innixam.

24 Pleros (que) Philosophos, Platonicos evasisse dixeris, numeris